Op zoek naar een goed ‘password’? Neem ‘X4+18 Edition 01’.
Geen enkele hacker die er ooit op zou komen. Tenzij hij (of zij) aan de whisky zit.
Want X4+18 Edition 01 is de nieuwste whisky die op je staat te wachten.
Het begon allemaal tweehonderddertig jaar geleden. In 1695 verscheen in Schotland een boekje met als titel: ‘A voyage to St Kilda en A Description of the Western Isles of Scotland’. De auteur was Martin Martin, geboren op Skye en Gaelic-spreker. Hij was geen groot schrijftalent, maar door zijn kennis van het Gaelic stak hij boven de (niet talrijke) andere auteurs-tijdgenoten van reisdagboeken uit. Zijn moedertaal maakte het voor hem mogelijk om de verhalen van de gewone man te verzamelen.
Hij noteerde onder andere: ‘Op Lewis groeit zo veel maïs dat de bewoners verplicht zijn om er verschillende soorten drank van te stoken. Ze maken de gewone usquebaugh, maar ook een andere soort die ze trestarig noemen; dat is een aqua vitae die drie keer is gedistilleerd. Een derde soort is zelfs vier keer gedistilleerd. De bewoners spreken dan van een usquebaugh-baul, wat Gaelic is en ‘gevaarlijke whisky’ betekent. Een eerste slokje daarvan voel je meteen tot in al je ledematen. Twee eetlepels ervan is het maximum dat aan te raden is. Wie er meer van neemt, riskeert dat de ademhaling direct stilvalt en brengt zo zijn leven in gevaar …’
Jim McEwan moet dit boek ooit gelezen hebben, want dat korte zinsdeeltje ‘… zelfs vier keer gedistilleerd …’ nestelde zich in een van zijn hersenkronkels. Jim was toen nog master-distiller bij Bruichladdich (nu gepensioneerd). Ik moet eigenlijk Jim McEwan MBE schrijven, want voor zijn bijdrage aan de Schotse whisky’s ‘sloeg’ King Charles hem in 2023 tot ‘Member of the Most Excellent Order of the British Empire’.
En dan beweren sommigen dat whisky nergens goed voor is!
In 2006 besloot Jim om het te wagen. Wanneer je vier keer distilleert, doe je er goed aan om eerst de brandweer op de hoogte te stellen. Na de derde keer zit er al behoorlijk wat alcohol in je ‘sapje’. Het is geen goed idee om daaronder een vuur te stoken. De vraag is echter: wat wil je bereiken? Technisch kun je niet hoger dan 96,2%, en voor whisky mag het niet hoger dan 94,8%.
Het lukte allemaal zonder kleerscheuren, en al haalde Jim na de vierde distilleergang 84-85% alcohol, toch was de new spirit veelbelovend van smaak. Ik kan het getuigen, want ik nipte er even aan toen ik in die tijd net op Islay was.
X4 werd snel als ‘malt spirit’ op de markt gebracht en kende eerst een ietwat verdeelde pers, maar werd toch een hebbeding. Gelukkig was er voldoende voorraad om van dit buitenbeentje nog meer geld te maken: in 2009 volgde de ‘X4+3 Perilous Spirit’, in 2014 de ‘Octomore Discovery’ en in 2019 de ‘Octomore X4+10’.
En dan nu dus: de X4+18 Edition 01.
Achttien jaar gerijpt in een mix van bourbon- en Rivesaltesvaten. Rivesaltes is een versterkte, zoete dessertwijn uit Frankrijk, afkomstig uit de Roussillon, een regio aan de zuidoostkust van het land, boven de grens met Spanje.
Bruichladdich bottelde slechts 2400 flessen. Je kunt er eentje op de kop tikken voor slecht 225 pond of zo’n 260 euro.
Mocht je ernaast grijpen, geen nood. Want in de naam van de whisky schuilt een ‘verdachte’ 01! Dat betekent dat er nog volgen. Bruichladdich is daar grootmeester in.
Dit wordt inderdaad een vierdelige reeks, waarvan Editie 02 in 2027 verschijnt. Uiteraard met een enigszins ander, ook zorgvuldig doordacht ‘woodmanagement’.
