Straks is het weer feest. Ben je er klaar voor?
Burns Night! 25 januari! Vergeten?
Ik denk er ook altijd iets te laat aan. En je moet er verdomd ook wat voor over hebben. Tatties vinden is geen probleem, maar de haggis en vooral de neeps … die liggen nergens voor het rapen.
Heb je de woordspeling door?
‘Neeps’ en ‘rapen’. Leuk, hè … Ja … Burns Night is lachen!
En we lezen dan ook gedichten voor. Met een Schots accent. Niet écht een Schots accent, maar niemand snapt er toch iets van:
Some hae meat and canna eat,
And some wad eat that want it,
But we hae meat and we can eat,
Sae let the Lord be Thankit!
En dan steekt iedereen zijn ‘wee dram’ omhoog: ‘To the lassies!’
Ja, Robert Burns was niet enkel dichter, hij was ook een tijdje accijnscontroleur (voor de distilleerderijen) en daarnaast altijd verliefd. Daarom heb je op Burns Night niet enkel haggis, tatties en neeps, maar ook de wee drams en ook de lassies.
Voor diegenen onder u voor wie dit een totaal vreemd gebeuren is, een woordje uitleg.
Robert Burns was een Schotse dichter. Zoon van een boer, vandaar de band met tatties en neeps. Tatties zijn niets anders dan aardappelpuree. Haggis is een sublieme delicatesse, die in de boeken verkeerdelijk omschreven wordt als een met slachtafval gevulde schapenmaag. Neeps worden op hun beurt in boeken voorgesteld als rapen, maar ook dat klopt niet. Neeps heten eigenlijk ‘swetes’ en zijn een kruising tussen een koolsoort en een rapensoort. Vandaar de naam ‘koolraap’ in het Nederlands.
En nu we het toch over ‘kruisingen’ hebben: Robert Burns was, zoals ik al zei, altijd verliefd. En wat meer is: als hij ergens een oud lief ontmoette, dan was de kans groot dat ze zwanger was. Ik overdrijf, hij had slechts twaalf kinderen, negen met Jean Armour met wie hij uiteindelijk trouwde. En drie bij drie andere vrouwen. Hij stierf dan ook toen hij zevenendertig was. Aan hartproblemen.
Oh, dit vergat ik bijna nog te zeggen: met een ‘lassie’ verwijzen we, net als Burns, naar de aanwezige dames. Dat woord zat voorgeprogrammeerd in zijn ganzenveer.
Want Burns was niet enkel vaak verliefd, hij kon het ook zo schoon zeggen. Hij werd terecht uitgeroepen tot de nationale bard van Schotland.
Op Burns Night wordt dan ook heel wat van zijn werk voorgelezen. Onvermijdelijk zijn ‘Address to a Haggis’ en bijna zeker ook ‘To a Mouse’…
Maar zijn meesterwerk houden ze meestal voor andere meer intieme momenten:
O my Luve is like a red, red rose
That’s newly sprung in June;
O my Luve is like the melody
That’s sweetly played in tune.
So fair art thou, my bonnie lass,
So deep in luve am I;
And I will luve thee still, my dear,
Till a’ the seas gang dry.
Het gaat nog een paar stroofjes door, en geef toe: je moet al een straffe ‘lassie’ zijn om daar niet voor te sneuvelen.
U kunt deze woorden vrij gebruiken, mocht de nood zich voordoen, maar onthoud wat Salvador Dali ooit zei: “De man die de wangen van een vrouw met een roos vergelijkt, is een dichter. De mannen die het later herhalen, zijn idioten.”
Daarom nu, beste vrienden, vergeet de tatties en neeps, vul het glas. Klaar?
‘To the lassies’!
