Toen ik jaren geleden met whisky begon, las ik ergens dat Schotland tweeënnegentig distilleerderijen telde. De auteur schreef er ietwat weemoedig bij dat er ooit meer waren, zelfs ‘nog niet zo lang geleden’ honderd-en-tien! Met koppeltekens, opdat het goed tot de lezer zou doordringen.
Ja, tijden veranderen, maar de geschiedenis van de whiskyproductie is een bijna perfecte sinusoïde. Met haast identieke tussenpozen gaat het naar de top en dan weer naar het dal.
Ik probeerde een tijdje geleden nog eens te achterhalen hoeveel er nu zouden zijn, maar ik moest snel zijn, want er was een periode dat het haast niet bij te houden was. Ruw geteld zijn er nu honderdtachtig (als ik dat handvol graanstokerijen mag meetellen).
Dat is mooi, hè! Hoe meer whisky, hoe meer vreugde!
En de Schotten staan niet alleen in voor de mooie aangroei in de whiskywereld. In de VS waren er, twintig jaar geleden, een 35-tal stokerijen. Nu zijn er blijkbaar meer dan 2.700! Frankrijk zou al meer dan honderddertig distilleerderijen tellen! Ierland is op weg naar of al voorbij de veertig, zei iemand me onlangs. En dan is er nog de rest van de wereld. Voor ons whiskyliefhebbers ligt de toekomst open als een snelweg met zeven rijstroken. Er komt veel lekkers op ons af! We gunnen het de whiskyindustrie ook van harte; ze mogen er ook goed bij varen!
Echter, wat ontdek ik daar in The Scotsman? In het voorbije jaar zijn in de Schotse whiskyindustrie meer dan duizend jobs verloren gegaan. En in Amerika moeten ze ook al mensen de deur uit wijzen.
Hef ‘tariffs’… en het geld stroomt binnen.
Na ‘food pairing’, ‘cheese pairing’ en ‘chocolate pairing’ is nu de tijd gekomen voor ‘tariff pairing’.
Het begon in 2018, toen Donald Trump plots nieuwe tarieven ging opleggen voor invoer van staal en aluminium uit Europa. De Europese Unie liet het daar niet bij en hief meteen 25 procent taks op alle ingevoerde Amerikaanse whiskey. Trump kaatste de bal terug en kleefde meteen ook 25 procent invoerrechten op alle Schotse en Ierse whisky’s. Dan koos Europa er voor om ook 25 procent te heffen op alle Amerikaanse rum en wodka. De Amerikanen legden direct ook 25 procent taks op alle cognac uit Europa. En zo was iedereen gelukkig!
Tot ze de resultaten zagen: tussen 2018 en 2020 daalde de USA-whiskey-export naar Europa met bijna 30 procent, wat voor hen meer dan een miljard dollar verlies betekende. De whisky-export vanuit het VK naar Amerika daalde met 49 procent. En zeggen dat die in de tien jaar ervoor nodig had om te verdubbelen.
Daar zijn ze weer … de tariffs!
Terwijl aan de andere kant van de oceaan weer met nieuwe tarieven gejongleerd wordt, stellen de Schotse en de Amerikaanse whiskymensen alles in het werk om een nul-voor-nul-deal te bereiken.
Dat doen ze overigens al een paar decennia lang. Maar dat is nog niet het geval.
Nu rust in de VS een invoertaks van tien procent op gedistilleerde dranken uit het Verenigd Koninkrijk.
De Distilled Spirits Council of the United States (DISCUS), de beroepsorganisatie van producenten en verkopers van gedistilleerde dranken in de Verenigde Staten, trekt aan de alarmbel.
De DISCUS stelt dat de tienprocentregel zal resulteren in een verlies van meer dan 300 miljoen dollar in de detailhandel in de Verenigde Staten. Zeker 3300 jobs zouden wegvallen. Ook in Schotland vreest men dat het tienprocenttarief een exportverlies van zo’n twintig miljoen pond per maand zou meebrengen.
DISCUS publiceerde ook de cijfers voor de VS in het tweede kwartaal van 2025: de whiskey-export naar de EU daalde met 13 procent, terwijl de export naar het VK met 29 procent daalde (en naar Japan is het nog slechter).
Maar ook de Amerikaanse binnenlandse markt slabakt. Dat zorgt er mede voor dat de whiskeyvoorraad in de VS de laatste jaren verdrievoudigd is; er ligt meer whiskey te wachten dan wat ze in vijftien jaar tijd kunnen verkopen.
Corona leidde al tot een groei in de rijpingsmagazijnen aan beide zijden van de oceaan.Als tariff pairing daar ook iets aan bijdraagt, kunnen we mogelijk op weg zijn naar een nieuw uitgestrekt ‘whiskyloch’.
